Opis produktu

   Produkcja biomasy Salix (tj. wierzb krzewiastych) na użytkach rolnych daje możliwość wykorzystania gruntów koniunkturalnie wyłączonych z produkcji żywności, okresowo nadmiernie wilgotnych oraz zanieczyszczonych przez przemysł. Biomasa może być pozyskiwana co 1-3 lata na tym samym podkładzie korzeniowym w ciągu 25 lat. Przyrosty szybko rosnących form Salix na plantacjach polowych są około 14 razy większe niż w lesie naturalnym .

   Wierzbowy surowiec energetyczny ma tę właściwość, że jest odnawialnym źródłem w odróżnieniu od surowców kopalnych, a wytwarzanie z niego ciepła i energii pozwala absorbować dwutlenek węgla z atmosfery w okresie wegetacji roślin. Spalanie biomasy nie powoduje więc efektu cieplarnianego i powstawania kwaśnych deszczów w porównaniu ze spalaniem konwencjonalnych nośników energii. Ważną cechą biomasy jest jej bardzo mała popielność, a powstający popiół w ilości od 1 do 2% może być wykorzystany jako nawóz mineralny bez żadnego dodatkowego uszlachetniania.

   Bioenergia pozyskiwana z szybko rosnących wierzb krzewiastych uprawianych na  plantacjach  polowych znajduje ogromne  zainteresowanie  w wielu ośrodkach naukowych w całej Polsce.

   Plon suchej masy drewna wierzby energetycznej wynosi średnio 17,5 t/ha/rok   Jednak najwyższe plony  uzyskuje się przy zbiorze roślin co 3-lata (21,55 t/ha/rok).

  Kaloryczność drewna zbieranego co roku wynosi średnio 18,55 MJ/kg s.m. ( suchej masy ) a co 3-lata 19,56 MJ/kg s.m..

  Koszty produkcji wierzby krzewiastej na gruntach ornych w zależności od przyjętego cyklu zbioru przedstawia tabela 

Tabela 

Energochłonność oraz efektywność energetyczna produkcji wierzb krzewiastych w zależności od częstotliwości zbioru

Wyszczególnienie Częstotliwość zbioru
co rok co 2 lata co 3 lata
Nakłady energetyczne na uprawę (GJ/ha)  12,29  18,41  30,13
Plon s.m. (t/ha)  14,81  32,13  64,42
Energochłon. produkcji zrębków (GJ/t s.m.)  0,83  0,57  0,47
Wartość energetyczna plonu (GJ/ha)  274,9  618,5  1 261,79
Efektywność energetyczna  22,49  33,57  41,99

 Źródło Szczukowski S., Stolarski M.  biuletyn  naukowy „ Uprawa wikliny na Żuławach” 2001 r.

  Wierzba jako uprawa energetyczna daje ekologiczny i odnawialny surowiec na energię cieplną. Podczas spalania drewna wierzbowego prawie nie wydzielają się związki siarki i azotu. Zawartość popiołów przy spalaniu wynosi około 1% spalanej masy. Wierzba jest najefektywniejszą z roślin używanych do oczyszczania gleb z metali ciężkich, związków toksycznych i innych poprzez wbudowanie ich w swoją biomasę. Z powodu tych właściwości stosowana jest jako zielony pas ochronny wokół szkodliwych zakładów przemysłowych, autostrad, wysypisk śmieci itp.

  Plantacje wierzby mogą, bez szkody dla środowiska utylizować osady pościekowe   i gnojowicę, a związki w nich zawarte nie przedostają się do wód gruntowych. Korzenie wierzby wyłapują ponad 80% zanieczyszczeń. Niewiele chemicznych oczyszczalni osiąga takie wyniki. Na razie jedynym zakładem, który ma wierzbową oczyszczalnię jest cieszyński Polifarb. Plantacja wierzby może utylizować szlamy z szamba wykorzystując je jednocześnie jako nawóz.

   Koszt założenia 1ha  plantacji wierzby energetycznej przy obsadzie 40000 szt/ha[1] 

LP Wyszczególnienie Ilość/ha Koszt ( zł)
1 Oprysk (Roundap) 1,5 l 120,00
2 Orka przedzimowa 1 ha 75,00
3 Bronowanie 1 ha 21,00
4 Przygotowanie sadzonek 40000 szt 200,00
5 Sadzenie 4 zł/h 280,00
6 Oprysk (Bladex)   20,00
7 Pielenie (2x) Maszynowo 40,00
8 Zakup sadzonek 0,10gr/szt 4000,00
9 RAZEM   4756,00

  Dane zawarte w tabeli  określają  koszt założenia plantacji i jej uprawy w pierwszym roku.  Patrząc na obliczenia widać, że jest to  duża bariera kosztowa. Jednak nakłady poniesione w pierwszym roku bardzo szybko  się zwracają. W naszym własnym gospodarstwie  postawiliśmy na odnawialne źródła energii i stale powiększamy plantację, aby uzyskać jak największy areał upraw. W chwili obecnej posiadamy 25 ha wierzby, a nakłady finansowe poniesione w pierwszym roku dawno się zwróciły.

  W związku ze staraniami Polski o członkostwo w Unii Europejskiej rozwój odnawialnych źródeł energii jest konieczny. Biała księga Unii Europejskiej przewiduje podwojenie do 2010 r. udziału energii uzyskiwanej ze źródeł odnawialnych w ogólnym bilansie konsumpcji energii z 6% do 12%. Udział energii odnawialnej w bilansie energetycznym Polski wynosi ok. 2,0%, a do roku 2010 ma wzrosnąć do 7,5%. Dlatego też powinniśmy postawić na wierzbę energetyczną jako źródło dodatkowych dochodów naszych gospodarstw po wejściu do Unii Europejskiej . W chwili obecnej  Unia w swoich krajach dopłaca do każdego hektara plantacji energetycznych.

--------------------------------------------------------------------------------

[1] Źródło: opracowanie własne na podstawie osobistych doświadczeń