|
Produkcja biomasy Salix (tj. wierzb krzewiastych) na użytkach rolnych daje możliwość wykorzystania gruntów koniunkturalnie wyłączonych z produkcji żywności, okresowo nadmiernie wilgotnych oraz zanieczyszczonych przez przemysł. Biomasa może być pozyskiwana co 1-3 lata na tym samym podkładzie korzeniowym w ciągu 25 lat. Przyrosty szybko rosnących form Salix na plantacjach polowych są około 14 razy większe niż w lesie naturalnym .
Wierzbowy surowiec energetyczny ma tę właściwość, że jest odnawialnym źródłem w odróżnieniu od surowców kopalnych, a wytwarzanie z niego ciepła i energii pozwala absorbować dwutlenek węgla z atmosfery w okresie wegetacji roślin. Spalanie biomasy nie powoduje więc efektu cieplarnianego i powstawania kwaśnych deszczów w porównaniu ze spalaniem konwencjonalnych nośników energii. Ważną cechą biomasy jest jej bardzo mała popielność, a powstający popiół w ilości od 1 do 2% może być wykorzystany jako nawóz mineralny bez żadnego dodatkowego uszlachetniania.
Bioenergia pozyskiwana z szybko rosnących wierzb krzewiastych uprawianych na plantacjach polowych znajduje ogromne zainteresowanie w wielu ośrodkach naukowych w całej Polsce.
Plon suchej masy drewna wierzby energetycznej wynosi średnio 17,5 t/ha/rok Jednak najwyższe plony uzyskuje się przy zbiorze roślin co 3-lata (21,55 t/ha/rok).
Kaloryczność drewna zbieranego co roku wynosi średnio 18,55 MJ/kg s.m. ( suchej masy ) a co 3-lata 19,56 MJ/kg s.m..
Koszty produkcji wierzby krzewiastej na gruntach ornych w zależności od przyjętego cyklu zbioru przedstawia tabela
Tabela
Energochłonność oraz efektywność energetyczna produkcji wierzb krzewiastych w zależności od częstotliwości zbioru
| Wyszczególnienie |
Częstotliwość zbioru |
|
co rok |
co 2 lata |
co 3 lata |
| Nakłady energetyczne na uprawę (GJ/ha) |
12,29 |
18,41 |
30,13 |
| Plon s.m. (t/ha) |
14,81 |
32,13 |
64,42 |
| Energochłon. produkcji zrębków (GJ/t s.m.) |
0,83 |
0,57 |
0,47 |
| Wartość energetyczna plonu (GJ/ha) |
274,9 |
618,5 |
1 261,79 |
| Efektywność energetyczna |
22,49 |
33,57 |
41,99 |
Źródło Szczukowski S., Stolarski M. biuletyn naukowy „ Uprawa wikliny na Żuławach” 2001 r.
Wierzba jako uprawa energetyczna daje ekologiczny i odnawialny surowiec na energię cieplną. Podczas spalania drewna wierzbowego prawie nie wydzielają się związki siarki i azotu. Zawartość popiołów przy spalaniu wynosi około 1% spalanej masy. Wierzba jest najefektywniejszą z roślin używanych do oczyszczania gleb z metali ciężkich, związków toksycznych i innych poprzez wbudowanie ich w swoją biomasę. Z powodu tych właściwości stosowana jest jako zielony pas ochronny wokół szkodliwych zakładów przemysłowych, autostrad, wysypisk śmieci itp.
Plantacje wierzby mogą, bez szkody dla środowiska utylizować osady pościekowe i gnojowicę, a związki w nich zawarte nie przedostają się do wód gruntowych. Korzenie wierzby wyłapują ponad 80% zanieczyszczeń. Niewiele chemicznych oczyszczalni osiąga takie wyniki. Na razie jedynym zakładem, który ma wierzbową oczyszczalnię jest cieszyński Polifarb. Plantacja wierzby może utylizować szlamy z szamba wykorzystując je jednocześnie jako nawóz.
Koszt założenia 1ha plantacji wierzby energetycznej przy obsadzie 40000 szt/ha[1]
| LP |
Wyszczególnienie |
Ilość/ha |
Koszt ( zł) |
| 1 |
Oprysk (Roundap) |
1,5 l |
120,00 |
| 2 |
Orka przedzimowa |
1 ha |
75,00 |
| 3 |
Bronowanie |
1 ha |
21,00 |
| 4 |
Przygotowanie sadzonek |
40000 szt |
200,00 |
| 5 |
Sadzenie |
4 zł/h |
280,00 |
| 6 |
Oprysk (Bladex) |
|
20,00 |
| 7 |
Pielenie (2x) |
Maszynowo |
40,00 |
| 8 |
Zakup sadzonek |
0,10gr/szt |
4000,00 |
| 9 |
RAZEM |
|
4756,00 |
Dane zawarte w tabeli określają koszt założenia plantacji i jej uprawy w pierwszym roku. Patrząc na obliczenia widać, że jest to duża bariera kosztowa. Jednak nakłady poniesione w pierwszym roku bardzo szybko się zwracają. W naszym własnym gospodarstwie postawiliśmy na odnawialne źródła energii i stale powiększamy plantację, aby uzyskać jak największy areał upraw. W chwili obecnej posiadamy 25 ha wierzby, a nakłady finansowe poniesione w pierwszym roku dawno się zwróciły.
W związku ze staraniami Polski o członkostwo w Unii Europejskiej rozwój odnawialnych źródeł energii jest konieczny. Biała księga Unii Europejskiej przewiduje podwojenie do 2010 r. udziału energii uzyskiwanej ze źródeł odnawialnych w ogólnym bilansie konsumpcji energii z 6% do 12%. Udział energii odnawialnej w bilansie energetycznym Polski wynosi ok. 2,0%, a do roku 2010 ma wzrosnąć do 7,5%. Dlatego też powinniśmy postawić na wierzbę energetyczną jako źródło dodatkowych dochodów naszych gospodarstw po wejściu do Unii Europejskiej . W chwili obecnej Unia w swoich krajach dopłaca do każdego hektara plantacji energetycznych.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] Źródło: opracowanie własne na podstawie osobistych doświadczeń
|